KIÅž AYLARINDA SAÄžLIÄžINIZ NE RENK?
7/11/2009Kış aylarının kendine has güzellikleri arasında kimi zaman fark etmeden hastalanır veya halsiz ve mutsuz olduÄŸumuzu hissederiz. İçimizden hiçbir ÅŸey yapmak gelmez. Böyle durumların üstesinden gelmek için rengârenk beslenmeyi denemeliyiz.
Sebze ve meyvelerin mevsiminde tüketilmesi çok önemlidir. Çünkü mevsiminde tüketilen sebze ve meyvelerin vitamin, mineral ve antioksidan içerikleri çok daha yüksektir. SaÄŸlığı korumak ve özellikle kış aylarını hastalanmadan enerjik bir ÅŸekilde noktalamanın bir diÄŸer önemli noktası ise farklı türde sebze ve meyve tüketmektir.
Farklı renklerde sebze ve meyve tüketmek önemlidir çünkü her sebze ve meyvenin kendine has özellikleri vardır ve her sebze ve meyvenin vitamin, mineral ve antioksidan içeriÄŸi birbirinden farklıdır. Sofranız sebzeler ve meyveler açısından rengârenk olduÄŸunda bütün vitaminleri, mineralleri ve antioksidanları yeteri kadar almış oluruz.
Kış aylarında rengârenk sofranızda yer alacak ve bu ÅŸekilde sizi daha saÄŸlıklı ve genç yapacak sebze ve meyveleri ÅŸimdi yakından tanımaya ne dersiniz?
SOFRANIZDAKİ GÖKKUÅžAÄžI
Turuncular: Kış ayları boyunca turunçgiller, havuç ve bal kabağı soframızı ziyarete gelir. Soframızda kış süresince yer alan turuncu sebze ve meyveler A vitamini öncüsü ve güçlü bir antioksidan olan beta karotenden zengindir. Beta karoten antioksidan etkisi ile yaÅŸlanma etkilerini yavaÅŸlatır ve kanser gibi oksidanlara baÄŸlı hastalıklara yakalanma riskini azaltır. Ayrıca turunçgiller C vitamini açısından da zengindir. C vitamini bağışıklık hücrelerinin yapımında görev aldığından ötürü bizi hastalıklara karşı koruyan bir vitamindir. Ayrıca C vitamininde antioksidan etkileri mevcuttur. Yalnız C vitamini vücutta depolanamaz bu nedenle besinler ile düzenli olarak her gün mutlaka alınması gereklidir.
Beyaz ve açık yeÅŸiller: Çatılarımıza kar tanelerinin düÅŸtüÄŸü bu mevsimde sofralarımıza da beyaz ve açık yeÅŸil bazı sebzeler konuk olur. Karnabahar, lahana ve Brüksel lahanası kış boyunca tazeliklerini ve lezzetlerini koruyan saÄŸlıklı sebzelerdir. Folat, A vitamini, manganez ve potasyum içerikleri ile bu sebzeler kalp-damar saÄŸlığının korunması açısından da çok önemlidirler. Kükürt içerikleri ve birçok fitokimyasaldan zengin olmaları nedeni ile kansere karşı koruma saÄŸlayan ve vücudumuzu zararlı atıklardan temizleyen lahana ailesinin özellikle kolon kanserine karşı koruma saÄŸladığı belirlenmiÅŸtir. Ayrıca düzenli olarak Brüksel lahanası tüketen kiÅŸilerde kolon kanserine yakalanma riski yaklaşık %50 azalırken, karaciÄŸer kanserine yakalanma riski de 3’te 1 oranında azalmaktadır. Beyaz-açık yeÅŸil görüntüleri ile lahanalar, aynı zamanda gaz yapıcı özelliktedirler. PiÅŸirme ile bu özellikleri azalır. Sarma, dolma gibi yemeklerde, salata ve çorbalarda sıklıkla karşımıza çıkan lahanaları et yemeklerinin yanında garnitür olarak da servis etmek mümkündür. SaÄŸlığınıza saÄŸlık katacak bu sebzeleri sofranızdan eksik etmeyin.
Koyu yeÅŸiller: Koyu yeÅŸil renkleri ile sofralarımıza ayrı bir renk ve saÄŸlık katan pazı, roka, brokoli ve ıspanak gibi kış sebzeleri beslenmemiz açısından son derece önemli rollere sahiptir. Ocak aylarının sonlarına kadar az miktarda olsa da ulaÅŸabildiÄŸimiz semizotu sebzesi de bu grupta yer alır. Koyu yeÅŸillerin en büyük ortak özellikleri posa ve folik asitten zengin olmalarıdır. Kabızlığın kış aylarında daha sık gözlenen bir saÄŸlık sorunu olduÄŸu düÅŸünülürse, koyu yeÅŸil sebzeler ile alınan posanın önemi daha iyi anlaşılır. Folik asit ise vücutta gerçekleÅŸtirdiÄŸi hayati roller sebebi ile her yaÅŸta önemlidir. Folik asit, bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerinin yanı sıra, genetik kodlamalarda da rol alır. Bu önemli görevi nedeni ile gebe kadınlar için ayrı bir önem taşır. Gebe kalmadan önce ve gebeliÄŸin ilk aylarında folik asidin yetersiz alınması bebeÄŸin nöral tüp defekti adı verilen sorun ile doÄŸmasına yol açar. Bunların dışında koyu yeÅŸil yapraklı sebzeler birçok vitamin ve mineralden de zengindir. Ispanak demir minerali açısından da zengindir. Fakat içerisinde bulunan demir vücutta zor kullanılan demir çeÅŸididir. Ispanak yemeÄŸi tüketirken içinde yer alan demirden daha fazla yararlanmak adına yapmanız gereken yemeÄŸin yanında taze portakal suyu, domates, patates püresi gibi C vitamininden zengin bir besin kaynağı tüketmek ve az miktarda da olsa et çeÅŸidi tüketmektir. Bu ÅŸekilde düzenlenmiÅŸ bir karışım öÄŸün ile ıspanaktaki demirden maksimum yararlanmış olursunuz. Semizotu ise omega-3 içeriÄŸi ile dikkat çeker. Omega-3 bildiÄŸiniz gibi kalp ve damar saÄŸlığı açısından oldukça önemlidir. Koyu yeÅŸil yapraklı sebzeler ile ilgili en sık yapılan beslenme hatası bu sebzelerin saplarını ve köklerini atmaktır. Oysa akar su altında iyice yıkandıktan sonra bu kısımlarında yemeklere eklenmesi veya salatalarda çiÄŸ olarak tüketilmesi saÄŸlık açısından önemlidir.
Toprak altından gelen beyazlar-kırmızılar ve sarılar: Kış mevsiminde kök sebzelerde beslenmemizde önemli yer tutar. Turp, kereviz, yer alması ve patates gibi sebzeler ile kış sofralarımıza lezzet ve saÄŸlık katabiliriz. Kök sebzeler birçok vitamin ve mineral içerir. Ayrıca içeriklerinde bulunan antioksidan öÄŸeler ile vücudumuzu serbest radikallere karşı güçlü hale getirirler. Kışın antioksidanların düzenli alımı kendinizi enerjik hissetmenizi saÄŸlar. Patates potasyum ve C vitamini içeriÄŸi ile son derece saÄŸlıklı bir sebzedir. Özellikle ishalin beslenme tedavisinde içerdiÄŸi niÅŸasta ile önemli roller oynar, aynı zamanda ishal ile kaybedilen potasyumun geri kazanılmasını saÄŸlar. Patatesin C vitamini içeriÄŸinin kabuÄŸa yakın kısmında bulunduÄŸu unutulmamalıdır. SoÄŸan ve sarımsakta kış ayının vazgeçilmez sebzelerindendir. İçerdikleri kükürtlü bileÅŸenler sayesinde soÄŸan ve sarımsak antibiyotik özelliÄŸe sahiptir. Bunun dışında kış boyunca haftada 2–3 kez 1–2 diÅŸ çiÄŸ sarımsak tüketerek kalp saÄŸlığınızı korumak adına bir adım daha atabilirsiniz.
Soru - cevap
Nihal E:Merhaba ben Nihal benim sorum ÅŸu ben nasıl beslenmem gerektiÄŸini bilmiyorum,kilom normal gibi görünüyor ama çok olmasa da 3-4 kilo fazlam var.yani elimden geldiÄŸince düzenli beslenmeye çalışıyorum fakat çalışan biri olduÄŸum için düzenli uygulayamıyorm hiçbirÅŸeyi ne bulursam ve o an canım ne kadar isterse o kadar yiyorum,eÄŸer fazla kaçırırsamda ertesi gün yemiyorum sizce ne yapmam gerek?bana birkaç öneride bulunurmusunuz?
cevap:Merhaba,size genel önerilerde buluna bilirim,öncelikle gazete vedergilerde bulunan standart diyetleri yapmamanızı öneriyorum çünkü bunlar ileride saÄŸlığınızı olumsuz eetkileyebilir.Küçük araÅŸtırmalar yapabilirsiniz ama doÄŸru olan bir uzmana baÅŸ vurmaktır.Kısaca öÄŸünleriniz üç ana üç ara öÄŸün olmak üzere altı öÄŸünden oluÅŸmalı ve aralarda yoÄŸurt,meyve,çiÄŸ sebze gibi hem o anki açlık hissinizi bastırıp ken ÅŸekerinizi dengeleyebilecek hemde kolaylıkla bulabileceÄŸiniz besimler seçmelisiniz.Ana öÄŸünlerde ise en azından porsiyonlarınızı küçültmeniz,yaÄŸlı kızartmalar yerine imkanınız varsa haÅŸlanmış yada ızgara yiyecekleri tervih etmenizi öneririm.
NİL ÅžAHİN GÜRHAN
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Nil Diyet
0 yorum yazılmıştır